Een extra garage voor de auto, een ruime schuur voor gereedschap of een plek om aan een hobbyproject te werken. Veel huiseigenaren willen graag meer ruimte op hun eigen terrein. Maar voordat de eerste schop de grond in gaat, is er een belangrijke vraag: mag je eigenlijk zomaar een garage of schuur bouwen?
Sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 gelden er andere procedures en regels voor bouwplannen. Dit is ook relevant voor particulieren die een bouwpakket willen plaatsen. Niet voor ieder bijgebouw is een vergunning nodig, maar er zijn wel verschillende voorwaarden waar je rekening mee moet houden.
1. Wanneer mag je een garage of schuur zonder vergunning bouwen?
Of je een garage of schuur zonder vergunning mag bouwen, hangt af van verschillende factoren. Denk aan de afmetingen, de hoogte, de locatie op het perceel en de regels van de gemeente.
Ook bij het plaatsen van een prefab garage van Snelbouwloods gelden dezelfde bouwregels als bij een traditioneel gebouwde garage. De manier waarop een gebouw wordt geproduceerd of gemonteerd, bepaalt namelijk niet of je een vergunning nodig hebt.
Onder de Omgevingswet wordt onderscheid gemaakt tussen twee onderdelen: de technische bouwactiviteit en de omgevingsplanactiviteit.
De technische bouwactiviteit gaat over de veiligheid en kwaliteit van het bouwwerk. Denk aan een stevige constructie en een veilige uitvoering. De omgevingsplanactiviteit gaat over de vraag of je op een bepaalde plek mag bouwen en welke afmetingen zijn toegestaan.
Voor een bijgebouw dat lager is dan 5 meter geldt in veel gevallen geen technische vergunningplicht, mits ook aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Dat betekent echter niet automatisch dat je het gebouw zonder verdere toestemming mag plaatsen.
De gemeente kan namelijk aanvullende regels stellen over de locatie, de oppervlakte en de hoogte. Ook kan het uitmaken of de garage achter de woning staat of aan de straatzijde wordt gebouwd.
2. Hoe groot mag een garage of schuur zijn?
Een veelvoorkomend misverstand is dat iedere schuur onder een bepaalde oppervlakte zonder vergunning gebouwd mag worden. In werkelijkheid werkt dat anders.
Hoeveel vierkante meter je vergunningsvrij mag bouwen, hangt onder meer af van de grootte van het zogenoemde bebouwingsgebied. Dit is het gedeelte van je perceel dat meetelt bij het bepalen hoeveel ruimte je met bijgebouwen mag bebouwen.
Stel dat je een ruime achtertuin hebt en een garage van 30 m² wilt plaatsen. Dat kan onder bepaalde voorwaarden vergunningvrij zijn. Maar wanneer er al een grote schuur of aanbouw staat, kan de beschikbare ruimte voor nieuwe bijgebouwen beperkt zijn.
Ook de afstand tot de woning speelt een rol. Voor bijgebouwen die meer dan 4 meter van het oorspronkelijke hoofdgebouw staan, gelden onder bepaalde voorwaarden andere hoogteregels dan voor bouwwerken dichter bij de woning.
Kijk daarom niet uitsluitend naar de gewenste afmetingen. Controleer eerst hoeveel ruimte je daadwerkelijk mag bebouwen en welke regels op jouw perceel van toepassing zijn.
3. Maakt het uit waarvoor je de garage of schuur gebruikt?
Ja, het gebruik van het gebouw kan invloed hebben op de regels waaraan het moet voldoen.
Een garage waarin uitsluitend een auto, fietsen en gereedschappen worden opgeslagen, wordt anders gebruikt dan een ruimte waarin dagelijks mensen werken of verblijven.
Wil je bijvoorbeeld een werkplaats inrichten waarin je regelmatig aan auto’s sleutelt? Dan zijn zaken zoals ventilatie, brandveiligheid en de aanwezigheid van elektriciteit belangrijke aandachtspunten.
Ook isolatie kan een rol spelen. Een onverwarmde opslagruimte heeft doorgaans andere behoeften dan een hobbyruimte waarin je gedurende de winter meerdere uren per dag aanwezig bent.
Houd er rekening mee dat een bijgebouw niet automatisch als zelfstandige woonruimte gebruikt mag worden. Wie een garage wil ombouwen tot een woning of gastenverblijf, kan met aanvullende regels en vergunningplichten te maken krijgen.
4. Wat moet je controleren voordat je begint met bouwen?
Een goed bouwplan begint bij het controleren van de regels. Daarmee voorkom je dat je achteraf aanpassingen moet doen of zelfs een bijgebouw moet verwijderen.
Via het Omgevingsloket kun je controleren welke vergunningen of meldingen mogelijk nodig zijn. Hierbij vul je onder meer de locatie en de werkzaamheden in.
Let tijdens de voorbereiding in ieder geval op de volgende punten:
De locatie: controleer of je op de gewenste plek een bijgebouw mag plaatsen.
De afmetingen: kijk naar de toegestane hoogte, oppervlakte en afstand tot andere gebouwen.
De fundering: onderzoek welke ondergrond en fundering geschikt zijn voor het gewicht van de constructie.
Het gebruik: bepaal vooraf of het gebouw uitsluitend voor opslag dient of ook als werkruimte wordt gebruikt.
De buren: houd rekening met erfgrenzen, uitzicht en mogelijke overlast.
Denk ook na over de manier waarop het gebouw wordt gebouwd. Bij traditionele bouw worden veel onderdelen op locatie verwerkt. Bij prefab bouw worden onderdelen vooraf op maat geproduceerd en vervolgens op locatie gemonteerd.
Een prefab constructie verandert overigens niets aan de vergunningregels. Ook een gebouw dat uit vooraf geproduceerde onderdelen bestaat, moet voldoen aan de geldende bouwvoorschriften.
Eerst de regels controleren, dan pas bouwen
Een garage of schuur op eigen terrein bouwen is in Nederland onder bepaalde voorwaarden mogelijk zonder omgevingsvergunning. Toch bestaat er geen algemene regel die voor iedere woning en ieder perceel hetzelfde is.
De Omgevingswet maakt onderscheid tussen technische eisen en regels over waar en hoe je mag bouwen. Vooral dat laatste onderdeel is belangrijk, omdat gemeenten verschillende voorwaarden kunnen hanteren.
Controleer daarom altijd vooraf je bouwplannen via het Omgevingsloket en neem bij twijfel contact op met de gemeente. Zo weet je welke mogelijkheden je hebt en voorkom je verrassingen tijdens de bouw.
Heb je plannen voor een nieuwe garage of schuur? Begin dan met het opmeten van je terrein en het controleren van de lokale bouwregels. Dat geeft je een duidelijk uitgangspunt voordat je keuzes maakt over de afmetingen, materialen en uitvoering.