Een dikke, erg lange vacht en grote horens. Dat kan er maar eentje zijn: De Schotse Hooglander. Ze zorgen ervoor dat ze zich in de zomer en herfst helemaal vol eten en dan komen ze onze “amateuristische” winter met gemak door. Wat doet dit dier toch in Nederland? En hoe kunnen ze ons helpen?
Geschiedenis van de Hooglander
De naam geeft de oorsprong al aan. In de Schotse Hooglanden werd dit runderras in de vrije natuur eeuwen geleden ontdekt. Ondanks dat zijn er inmiddels meer Schotse Hooglanders in Nederland dan het land van herkomst. Van de eerste rund in 1986 naar 2025 met zeker wel 1.000 runderen!
Dit is één van de oudste soort runderen in het Verenigd Koninkrijk, echter waren ze eerst altijd zwart. Nu zie je ze vooral met een rode/bruine vacht. Het vermoeden bestaat dat koningin Victoria van Hannover (Verenigd Koninkrijk) in 1980 een bezoekje aan de dieren bracht. Haar conclusie was dat rode dieren simpelweg mooier waren. En zo gezegd, zo gedaan, het bevel klonk luid om meer rode Hooglanders te fokken. Tegenwoordig komen in rood/bruin, blond, zwart, en soms zelf wit voor.
De Veluwse bekende bioloog Harm van der Veen was een van de eersten die met bosbegrazing experimenteerde en in 1982 werden in de Imbosch (bosgebied) Schotse Hooglanders ingezet voor een bosbegrazingsproef. Er werd veel wetenschappelijk onderzoek naar deze dieren gedaan.
Echte oerrunderen die weinig verzorging nodig hebben. Dat klinkt erg aantrekkelijk, maar hoezo hebben wij Nederlanders ze dan graag in onze natuurgebieden?
Schotse Hooglanders spotten
Zoals ik vertelde komen deze runderen voornamelijk voor in onze natuurgebieden. Denk dan aan: Hoge Veluwe, Het Bentwoud, Nationaal Park Zuid-Kennemerland, Nationaal Park De Veluwezoom en nog zo veel meer. Van Limburg tot Friesland, ze zijn echt door het hele land te vinden.
Functie Schotse Hooglanders
Er is natuurlijk een reden dat deze runderen het zo goed doen in natuurgebieden en dat boerderijen ze (bijna) niet houden.
Ze hebben uiteraard een warme vacht waardoor ze het gehele jaar buiten kunnen staan. Het zijn flinke grazers die wel 20kg en 50 liter water per dag naar binnen werken. Doordat ze daarnaast veel planten soorten eten die andere dieren links laten liggen zijn ze perfect inzetbaar om deze gebieden bij te houden.
Ze zorgen helemaal zelf voor hun kalveren. De Hooglander kan tot wel 15 kalveren krijgen in haar leven! En aangezien hun levensduur (ongeveer) 18 jaar is. Daar moet ik overigens bij melden dat dit ras op pas latere leeftijd geslachtsrijp wordt. Een zelfstandig ras is het zeker. Een beetje bijvoeren in de winter is genoeg. Super handig dus!
Wist je ook dat ze niet opgejaagd kunnen worden? Ja, ondanks dat het kuddedieren zijn, kun je ze niet drijven. Ze zijn alleen te lokken naar je toe, niet van je af.
Uiterlijk Schotse Hooglander
Veel mensen weten niet of ze nu een lieflijk of intimiderend uiterlijk hebben. De zachte vacht & rustig karakter, en grote horens zorgen voor verschillende meningen. Dit neemt natuurlijk niet weg dat dit zware dier (koe is 500kg, en stier wel 800kg) zeker wel gevaarlijk kan zijn. De bekende regel “houd 25m afstand” is er natuurlijk niet voor niks.
Ze zijn nooit gefokt op productie van vlees of melk, en dat kun je merken. Lange horens, een lange vacht, vrij klein van stuk, en het vlees is dooraderd met vet. Iets wat door de gemiddelde consument niet echt meer op prijs stelt.
Aan de horens kun je goed zien wat het geslacht is. De horens van een koe zijn wijd en naar boven gericht. Die van een stier staan naar voren.
En natuurlijk weer even over de vacht. Hij is dik en tevens warm.. soms iets té warm. In de zomer kunnen ze het erg moeilijk hebben om niet oververhit te raken. Ze zoeken dan graag schaduwrijke plekken op, of gaan lekker in het water staan. Geen probleem in het rivierengebied, maar in de bovenloop van beeksystemen kan dit tot vermesting van poelen en beken leiden.
Overal een super rustige koe die je niet moet uitdagen. Met zijn mooie & functionele uiterlijk, en bijzonder oude eigenschappen blijft dit dier zeker nog heel lang rondlopen in Nederland.
